Zoeken
0800 744 76 37 Gratis telefoonnummer
Bel mij terug

Pi-groep, al 14 jaar in beweging

Oculus Rift

Virtual Reality bij diagnosticeren in de GGZ

Tijdens de nationale e-healthweek in 2016 presenteerden we de resultaten van ons pilotonderzoek naar de toepassing van Virtual Reality bij het diagnosticeren van mensen met een autisme spectrum stoornis (ASS). De resultaten van dit pilotonderzoek, uitgevoerd onder 35 deelnemers, zijn zeer positief. Wij gaan daarom verder met het doorontwikkelen van de toepassing. Pi-groep is hiermee de eerste GGZ-instelling in Nederland die onderzoek doet naar de inzet van Virtual Reality bij diagnosticeren.

Vervolgonderzoek naar de toepassing van Virtual Reality (de 3D-bril) bij het screenen voor een Autisme Spectrum Stoornis

Een Autisme Spectrum Stoornis (ASS) wordt erkend als neurobiologische ontwikkelingsstoornis met een levenslange impact op het functioneren van een persoon. Op dit moment wordt de diagnose ASS door de regiebehandelaar gesteld aan de hand van diagnostische interviews, o.a. met behulp van de AQ-vragenlijst van Baron-Cohen, Wheelwright, Skinner, Martin en Clubley (2001). Het vaststellen van de diagnose is tijdrovend en kostbaar. Vanwege het groot aantal aanmeldingen bij GGZ-instellingen van mensen die mogelijk een ASS hebben, is het idee ontstaan om deze groep vooraf te screenen en te bepalen of verwijzing naar een GGZ-instelling nodig is. De huidige AQ-vragenlijst is voor zo’n screening niet geschikt waardoor de noodzaak ontstond een nieuw screeningsinstrument te ontwikkelen dat accuraat en betrouwbaar is. Pi-groep is in 2016 daarom een pilot-onderzoek gestart waarbij Virtual Reality (VR) werd ingezet als screenings-instrument voor ASS. De eerste resultaten zijn veelbelovend.

Toegevoegde waarde van de toepassing van virtual reality als screeningsinstrument

De toepassing van virtual reality als screeningsinstrument zorgt voor:

  • een ‘selectie aan de poort’ waardoor onnodige doorverwijzing naar gespecialiseerde GGZ-instellingen wordt voorkomen. De screening kan gedaan worden door huisartsen, POH-GGZ en scholen. Het gevolg is verlaging van zorgkosten;
  • het vergroten van accuraatheid en betrouwbaarheid ten opzichte van de huidige vragenlijsten door direct te testen in zo realistisch mogelijke, virtual reality scenario’s in plaats van zelfrapportage.

Screenen van Autisme met Virtual Reality

Het VR-instrument is ontwikkeld door Pi-groep in samenwerking met NORISK IT-groep. Patiënten bij wie een vermoeden van een ASS bestaat, bekijken en scoren verschillende situaties in een virtual reality omgeving. Op basis van deze scores wordt inzicht verkregen in de aan- of afwezigheid van beperkingen in de sociale communicatie en interactie die zo kenmerkend zijn voor ASS. De eerste versie van de VR bestaat uit 7 situaties (items) waarvan de bijbehorende taken uiteenlopen van het interpreteren van sociale scenario’s tot het beoordelen van gezichtsuitdrukkingen.

Het wordt steeds gemakkelijker om virtual reality films aan te bieden, doordat men ze tegenwoordig zelf op een mobiele telefoon kan bekijken, gecombineerd met een kartonnen 3D bril die slechts enkele euro’s hoeft te kosten. Dergelijke praktische overwegingen zijn van belang bij een bredere opschaling van het instrument wanneer de werkzaamheid voldoende is aangetoond.

Resultaten pilot onderzoek

In november 2016 is het pilot-onderzoek naar de inzet van VR bij mensen met een ASS succesvol afgerond. De doelgroep in de pilot betrof personen vanaf 18 jaar met hoog functionerend autisme (DSM-5: ASS ernst graad 1, voorheen: mensen met PPD NOS, het syndroom van Asperger en hoog functionerend klassiek autisme).

Het onderzoek wees uit dat twee items uit het domein ‘beperkingen in de sociale communicatie en interactie’ samen als testscore konden dienen. Dat juist deze twee items de hoogste voorspellende waarde hebben sluit aan bij het feit dat hoog functionerend autisme in de eerste plaats gekenmerkt wordt door een kwalitatieve beperking in de sociale communicatie en interactie. Het resultaat van het pilot-onderzoek is dat er een statistisch significant verschil tussen de groepsgemiddelden (cliënten- en controlegroep) is gevonden. VR lijkt dus geschikt te zijn om op groepsniveau autisme te meten, hetgeen veelbelovend is en om vervolgstappen vraagt.

Vervolgonderzoek met het Trimbos Instituut

Als vervolg op de pilot heeft Pi-groep het voornemen, samen met het Trimbos Instituut, verder onderzoek te doen met het oog op het ontwikkelen van een volwaardig screeningsinstrument voor mensen met een mogelijke ASS. De VR zal daartoe worden doorontwikkeld, waarbij het beeldmateriaal en de applicatie worden afgestemd met NORISK IT-groep en Mizmo.
Meer informatie leest u in onze Folder Oculus Rift.